الف ) بيمارى - موضوع مبارزه ايزد و اهريمن يا خوبى با بدى يكى از اصول مهمه و مبانى اصلى آئين زرتشت مىباشد كه در مورد تندرستى و بيمارى نيز صادق است دو اصل نيكى و بدى پيوسته با يكديگر در ستيز مىباشند . در ايران باستان بيمارى و شرارت را از ديوان مىدانستند و فرشته سعادت و آفتاب براى هر بيمارى كه ديو شرارت در زمين گسترش مىدهد چاره‌جوئى مىنمايد و تمام آنها را از روى زمين برمىدارد . آنگاه در موسم باران عنايت آسمان باعث توليد درختان و گياهان گرديده و خواص آنها بيماريها را درمان مىنموده از مرگ جلوگيرى مىنمايد . مار كه روح خبيث مىباشد توسط انگره مينو بوجود آمده ، بدست تراتا او بقتل مىرسد . در اوستا باب سيزدهم فقرات اول تا ششم آمده كه به چه نحو اهورامزدا پيوسته با اهريمن در مقابله مىباشد و به چه ترتيب اعمال اهريمن را خنثى مىنمايد . آريائيها عموما علل بيماريها را از خشم خدايان دانسته و براى رفع بهر خدايان به قربانى در برابر آنان مىپرداختند . بيمارى را يك نوع بليه نازل از آسمان و بيمارىهاى روانى را عموما نفوذ و حلول ارواح خبيثه شياطين در انسان مىدانستند . در دوران آريائى جادو و سحر را نيز از طرف اشخاص براى افراد ديگر علت بيمارى بشمار مىآوردند . كم‌كم از اين نظر كمى عدول گرديد و در دورانهاى بعدى ، عامل مهم بيمارى را از اهريمن مىدانستند و اين وسوسه اهريمنى را به آنگره مينو نسبت داده‌اند . در ونديداد آمده است كه اهورامزدا فرموده كه من اعطاكننده نعمتها و آفريدگان